CMR Sözleşmesi Taşıyıcı Sorumluluğunu Sınırlar

CMR Sözleşmesi (Uluslararası Karayolunda Eşya Taşıma Sözleşmesi), taşıyıcının taşınan yüke verdiği zarardaki tazminat yükümlülüğünü belirli bir üst sınıra bağlar. Sözleşmeye göre tazminat, eksik veya hasarlı malın brüt ağırlığının kilogramı başına 8,33 SDR ile sınırlıdır. Yani taşıyıcının ödeyeceği tutar, yükün gerçek değeri ne olursa olsun, bu kilogram esaslı limiti aşmaz.

Üst sınır = Eksik/hasarlı yükün brüt ağırlığı (kg) × 8,33 SDR

SDR Nedir?

SDR (Special Drawing Right — Özel Çekme Hakkı), Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından oluşturulan bir hesap birimidir. Tek bir ulusal para değil, birden fazla para biriminden oluşan bir sepete dayanır ve değeri günlük olarak belirlenir. CMR limiti SDR cinsinden ifade edildiğinden, bir hasarda ödenecek tutarın TL veya döviz karşılığı, hesaplamanın yapıldığı gündeki SDR kuruna göre bulunur.

Kavramsal örnek

1.000 kg'lık bir yükün tamamı zarar görürse, CMR kapsamındaki üst sınır 1.000 × 8,33 = 8.330 SDR olur. Bu tutarın TL/döviz karşılığı, işlemin yapıldığı gündeki SDR kuruna göre hesaplanır. Not: bu bir üst sınırdır; ödenecek tazminat, gerçek zarar tutarını ve poliçe/klozları da dikkate alır.

Kritik Sonuç: Değerli ve Hafif Yüklerde Açık Kalabilir

Limit ağırlık esaslı olduğu için, kilogram başına değeri yüksek yükler (elektronik, ilaç, yedek parça gibi) bu limitin altında kalabilir. Örneğin çok değerli ama hafif bir yükte, kilogram başına 8,33 SDR'lik sınır, malın gerçek değerinin altında bir tazminatla sonuçlanabilir. Bu durumda taşıyıcının sorumluluk poliçesi yasal limit çerçevesinde devreye girer; aradaki fark için yük sahibinin ayrıca güvence alması önem kazanır.

Limit Yükseltilebilir mi?

CMR Sözleşmesi, tarafların anlaşmasıyla taşıma senedinde malın değerinin beyan edilmesi veya özel teslim menfaatinin belirtilmesi yoluyla sorumluluk sınırının yükseltilebilmesine imkân tanır; bu genellikle ek ücret karşılığında olur. Ayrıca taşıyıcının kastı veya buna eşdeğer ağır kusuru bulunan hallerde taşıyıcı bu sınırlamalardan yararlanamaz. Bu tür durumların poliçenize etkisini birlikte değerlendirebiliriz.

Özetle

CMR'nin 8,33 SDR/kg sınırı, taşıyıcının sorumluluğunu güvence altına alır ama yükün gerçek değerini otomatik olarak karşılamaz. Taşıyıcı ve yük sahibi çoğu zaman farklı poliçelere ihtiyaç duyar. Hangisinin size uygun olduğu konusunda CMR mi, nakliyat mı, yurtiçi taşıyıcı mı? rehberimiz yol gösterir.

İlgili Sayfalar

Sık Sorulan Sorular

CMR'de taşıyıcı sorumluluk limiti nedir?

CMR Sözleşmesi'ne göre tazminat, eksik veya hasarlı malın brüt ağırlığının kilogramı başına 8,33 SDR ile sınırlıdır. Taşıyıcının ödeyeceği tutar, yükün gerçek değeri ne olursa olsun bu kilogram esaslı limiti aşmaz (değer beyanı gibi istisnalar saklıdır).

SDR nedir ve TL karşılığı nasıl bulunur?

SDR (Özel Çekme Hakkı), IMF tarafından oluşturulan ve bir para sepetine dayanan hesap birimidir. Değeri günlük değişir. CMR limiti SDR cinsinden olduğundan, ödenecek tutarın TL/döviz karşılığı hesaplama günündeki SDR kuruna göre bulunur.

Yükümün değeri 8,33 SDR/kg limitinin üzerindeyse ne yapmalıyım?

Bu durumda taşıyıcının CMR poliçesi yasal limit çerçevesinde öder; aradaki fark açık kalabilir. Yük sahibi olarak malınızın gerçek değerini güvenceye almak için nakliyat (emtia) sigortası yaptırmanız daha kapsayıcı bir korumadır. Alternatif olarak taşıma senedinde değer beyanıyla limit yükseltilebilir.

Değer beyanı ile limit yükseltmek her zaman mümkün mü?

CMR Sözleşmesi, malın değerinin beyan edilmesi veya özel teslim menfaatinin belirtilmesiyle sınırın yükseltilmesine imkân tanır; bu genellikle ek ücrete tabidir ve tarafların anlaşmasını gerektirir. Uygulama detayını ve poliçenize etkisini birlikte netleştirebiliriz.

Sorumluluk limiti mi, yükün gerçek değeri mi? Doğru güvenceyi kuralım.

Taşıdığınız yükün cinsini, ağırlığını ve değerini iletin; CMR sorumluluğunuzu ve gerekiyorsa yük güvencesini birlikte planlayalım.

WhatsApp'tan Bilgi Al