Nakliyat Sigortası (Emtia Sigortası) Nedir?
Nakliyat sigortası, yurtiçi ve uluslararası karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu taşımalarında taşınan yüklerin taşıma süreci boyunca karşılaşabileceği risklere karşı güvence altına alınmasını sağlayan sigorta türüdür.
Emtia sigortası olarak da bilinen bu sigorta, taşıma sırasında meydana gelebilecek kaza, devrilme, yangın, hırsızlık veya benzeri riskler nedeniyle yükte oluşabilecek maddi zararları poliçe şartları kapsamında güvence altına alır.
Nakliyat sigortasında esas olan taşınan yükün güvence altına alınmasıdır. Poliçe; yükün sahibi olan gönderici veya alıcı adına, yükleme yerinden boşaltma yerine kadar tüm taşıma süreci için düzenlenebilir.
Yük Güvencesi
CMR ve taşıyıcı sorumluluk sigortalarından farklı olarak doğrudan taşınan yükün güvence altına alınmasını amaçlar.
Çoklu Taşıma Şekli
Karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu taşımaları için operasyon yapısına uygun çözümler oluşturulur.
Frigorifik Taşımalar
Yaş sebze-meyve, gıda ve sıcaklık kontrollü taşımacılık faaliyetlerinde doğru poliçe yapısı büyük önem taşır.
Kimler İçin Gereklidir?
Nakliyat sigortası;
- İhracat yapan firmalar,
- İthalat yapan firmalar,
- Üretici firmalar,
- Distribütör firmalar,
- Toptan ticaret yapan firmalar,
- Lojistik hizmeti alan firmalar,
- E-ticaret firmaları,
- Proje yükü taşıyan şirketler
için önemli bir güvence sağlar.
Taşıma Şekline Göre Emtia Sigortası
Emtia sigortasında teminat yapısı, yükün taşındığı taşıma şekline göre farklılık gösterir. Her taşıma şeklinin kendine özgü riskleri ve kloz yapısı bulunur.
Karayolu
En yaygın taşıma şeklidir. Dar, geniş ve tam ziya teminat yapıları ile yükleme-boşaltma riskleri operasyona göre teminata dahil edilebilir.
Denizyolu
Teminat, uluslararası kabul gören ICC (Institute Cargo Clauses) A, B ve C klozları ile belirlenir. ICC A en geniş, ICC C en dar teminatı ifade eder. Deniz taşımacılığına özgü Genel Avarya durumunda gemi ve yükü kurtarma masrafları tüm taraflara orantılı olarak paylaştırılır.
Havayolu
Hızlı taşıma şeklidir; burada özellikle handling (yükleme, boşaltma ve elleçleme) hasarları öne çıkar. Elektronik, medikal ve yüksek değerli yüklerde doğru teminat yapısının kurulması kritik önem taşır.
Demiryolu
Uzun mesafe ve konteyner taşımalarında ekonomik bir alternatiftir. Trans-Hazar güzergâhı gibi hatlarda demiryolu taşımaları için de emtia sigortası düzenlenebilir.
Nakliyat Sigortasında Teminat Türleri Nelerdir?
Nakliyat sigortalarında taşıma yapısına ve tercih edilen güvence seviyesine göre farklı teminat türleri uygulanabilmektedir.
Dar Teminat
Dar teminat yapısında çarpma, çarpışma, devrilme ve yanma riskleri teminat altına alınmaktadır. Talep edilmesi halinde yükleme ve boşaltma riskleri de teminata dahil edilebilmektedir.
Geniş Teminat
Geniş teminat yapısında taşıma sırasında meydana gelebilecek riskler daha kapsamlı şekilde değerlendirilmektedir. Ayrıca talep edilmesi durumunda pek çok farklı risk teminata dahil edilebilmektedir.
Tam Ziya Teminatı
Taşınan yükün tamamen kullanılmaz hale gelmesi veya tamamen kaybedilmesi durumlarında devreye giren teminat yapısıdır. Özellikle maliyet odaklı çözümlerde tercih edilebilmektedir.
| Risk / Durum | Dar | Geniş | Tam Ziya |
|---|---|---|---|
| Çarpma, çarpışma, devrilme, yanma | ✓ | ✓ | — |
| Yükleme / boşaltma riskleri | Opsiyonel | Opsiyonel | — |
| Hırsızlık, kısmi kayıp, ıslanma, kırılma vb. | — | ✓ | — |
| Yükün tamamen ziyaı / kullanılamaz hale gelmesi | ✓ | ✓ | ✓ |
Karayolu ve Denizyolu Terminolojisi
Dar / Geniş / Tam Ziya ayrımı ağırlıklı olarak karayolu taşımalarında kullanılır. Denizyolu taşımalarında ise teminat, ICC A / B / C klozları ile belirlenir. İki yaklaşım birlikte kullanılabilir ancak birbirine karıştırılmaz; doğru kloz seçimi yükün niteliğine ve güzergâha göre yapılır.
Nakliyat Sigortası ile CMR Sigortası Arasındaki Fark Nedir?
Nakliyat sigortası taşınan yükü güvence altına alırken, CMR sigortası taşıyıcının hukuki sorumluluğunu güvence altına alır.
Yani emtia sigortasında doğrudan taşınan mal korunurken, CMR sigortasında esas olan taşıyıcının hukuki sorumluluğudur.
| Özellik | Nakliyat (Emtia) | CMR | Yurtiçi Taşıyıcı |
|---|---|---|---|
| Neyi korur? | Taşınan yükü | Taşıyıcının sorumluluğunu | Taşıyıcının sorumluluğunu |
| Kimin için? | Yük sahibi (gönderici/alıcı) | Taşıyıcı firma | Taşıyıcı firma |
| Kapsam | Yurtiçi + uluslararası | Uluslararası karayolu | Yurtiçi karayolu |
| Esas aldığı | Yükün fiziki hasarı | CMR Konvansiyonu | Sözleşme / mevzuat sorumluluğu |
Önemli Ayrım
Emtia sahiplerinin yalnızca CMR sigortasına güvenmemesi, mutlaka emtia sigortası yaptırması önemlidir. CMR taşıyıcının sorumluluğunu, nakliyat sigortası ise taşınan yükü güvence altına alır.
Özetle: Yükünüzü fiziki risklere karşı korumak istiyorsanız nakliyat (emtia) sigortası, taşıyıcı firmanın hukuki sorumluluğunu güvence altına almak istiyorsanız CMR veya yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigortası gerekir. Çoğu durumda yük sahibi için doğru çözüm emtia sigortasıdır; taşıyıcı firmalar ise sorumluluk poliçesiyle korunur.
Tek Seferlik ve Abonman Poliçeler
Nakliyat sigortalarında operasyon yapısına göre farklı poliçe çözümleri uygulanabilmektedir.
Tek Seferlik Poliçe
Belirli bir sevkiyat için düzenlenen poliçe yapısıdır. Özellikle dönemsel veya tek sevkiyat yapan firmalarda tercih edilmektedir.
Abonman Poliçe
Düzenli sevkiyat yapan firmalarda en çok tercih edilen poliçe yapılarından biridir. Yıllık ciro bazlı veya kapak abonman şeklinde oluşturulabilmektedir.
Kapak Abonman Yapısı
Kapak abonman yapısında poliçe genel şartları önceden belirlenir ve her sevkiyat gerçekleşeceği zaman ayrıca sisteme işlenerek güvence altına alınır. Bu yapı özellikle düzenli operasyon yapan, ithalat ve ihracat süreçleri yoğun olan firmalarda operasyonel kolaylık ve sürdürülebilir teminat avantajı sağlamaktadır.
Frigorifik Taşımalarda Doğru Teminat Yapısı
Frigorifik taşımalarda arıza klozu süresi, taşınan ürün grubu ve operasyon yapısı büyük önem taşır.
Düzenlenen poliçe yapısına göre 8, 12 veya 24 saatlik farklı arıza klozu süreleri uygulanabilmektedir.
Özellikle yaş sebze-meyve, gıda ve sıcaklık kontrollü taşımacılık faaliyetlerinde doğru poliçe yapısının oluşturulması büyük önem taşır.
Kapsam Coğrafyası: Yurtiçi ve Uluslararası
Nakliyat sigortası hem yurtiçi hem de uluslararası taşımalar için düzenlenebilir. Uluslararası sevkiyatlarda kural olarak bir ülke kısıtı bulunmaz; dünyanın her noktasına yapılan taşımalar için poliçe oluşturulabilir.
Güzergâh, taşınan yükün niteliği ve risk durumu değerlendirilerek teminat yapısı belirlenir. Bazı bölgelere yapılan taşımalarda savaş, grev ve terör gibi riskler ek teminat (klozlar) ile poliçeye dahil edilebilir.
Hasar Anında Ne Yapmalısınız?
Hasar sürecinde atılacak adımlar taşıma türüne ve mevzuata göre değişmekle birlikte, genel olarak izlenmesi önerilen sıralama şöyledir:
- Hasarı fark ettiğiniz anda yükü olduğu gibi bırakın ve durumu fotoğraf/video ile kayıt altına alın.
- Taşıyıcıya ve sigorta acentenize en kısa sürede yazılı bildirimde bulunun.
- Teslim sırasında hasar varsa, teslim belgesine (irsaliye/CMR belgesi) şerh düşün ve karşı tarafa imzalatın.
- Taşıma evrakları, fatura, sevk belgeleri ve konşimento gibi belgeleri eksiksiz olarak toplayın.
- Gerekli görülmesi halinde eksper ataması için sigortacınızla birlikte süreci yürütün.
- Ekspertiz raporu ve tamamlanan evraklarla hasar dosyanızı sigorta şirketine iletin.
Süreç Takibi
Nakliyat hasarlarında evrak eksikliği ve gecikmeli bildirim, en sık karşılaşılan sorunlardır. Turay Sigorta olarak ekspertiz ve dosya sürecinde yanınızda oluyor, hakkınızın korunması için süreci birlikte takip ediyoruz.
Nakliyat Sürecinde Profesyonel Destek
Nakliyat sigortalarında doğru teminat yapısının belirlenmesi ve operasyon sürecinin doğru planlanması büyük önem taşır.
- Taşınan yükün niteliğine uygun olmayan poliçe yapıları, hasar anında eksik güvence sorunlarına neden olabilmektedir.
- Özellikle uluslararası taşımalar, yüksek bedelli sevkiyatlar ve frigorifik operasyonlarda risklerin doğru analiz edilmesi kritik rol oynar.
- Turay Sigorta olarak taşıma süreçlerine uygun sigorta çözümleri sunarken, operasyon boyunca ihtiyaç duyulan teknik desteği sağlamaya da önem veriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Tek seferlik nakliyat sigortası yapılabilir mi?
Evet. Belirli bir sevkiyat için tek seferlik poliçe düzenlenebilmektedir.
Kapak abonman poliçe nasıl çalışır?
Kapak abonman poliçelerde genel şartlar ve teminat yapısı önceden belirlenir. Her sevkiyat gerçekleşeceği zaman ayrıca sisteme işlenerek teminat altına alınır.
Denizyolu taşımalarında teminat sistemi nasıl işler?
Denizyolu taşımalarında teminat, uluslararası ICC klozları ile belirlenir. ICC A en geniş, ICC C en dar teminatı ifade eder; tam ziya ise yalnızca yükün tamamen kaybı gibi durumlarda devreye giren en sınırlı teminattır.
Sigortayı gönderici mi alıcı mı yaptırır (Incoterms)?
Bu, satış sözleşmesindeki Incoterms teslim şekline bağlıdır. Örneğin CIF teslimde sigortayı satıcı (gönderici) yaptırırken, EXW veya FOB teslimde sigorta sorumluluğu genellikle alıcıya geçer.
Kısmi hasarlar teminat kapsamında mıdır?
Kısmi hasarların kapsanıp kapsanmadığı seçilen teminat türüne bağlıdır. Geniş teminat ve ICC A gibi yapılar kısmi hasarları büyük ölçüde kapsarken, tam ziya teminatı yalnızca yükün tamamen ziyaında devreye girer.
Frigorifik taşımalarda arıza klozu süresi ne kadardır?
Düzenlenen poliçe yapısına göre 8, 12 veya 24 saatlik farklı arıza klozu süreleri uygulanabilmektedir.
Yükleme ve boşaltma riskleri teminata dahil edilebilir mi?
Evet. Talep edilmesi halinde yükleme ve boşaltma sırasında oluşabilecek riskler poliçe kapsamına dahil edilebilmektedir.
Yurtdışı taşımalarda hasar süreci nasıl işler?
Yurtdışı hasarlarda süreç, taşıma şekline ve mevzuata göre değişir. Genellikle yerel eksper ataması, taşıma ve teslim belgeleri ile hasar tespiti yapılır. Doğru ve zamanında bildirim ile eksiksiz evrak, sürecin sağlıklı ilerlemesi için kritiktir.
Hasar durumunda hangi evraklar gerekir?
Hasar dosyalarında genellikle taşıma evrakları, faturalar, sevk evrakları, hasar fotoğrafları ve ilgili taşıma belgeleri talep edilmektedir. Hasarın niteliğine göre istenen evraklar değişebilmektedir.
Nakliyat sigortasında doğru teminat yapısı neden önemlidir?
Taşınan yükün niteliğine uygun olmayan poliçe yapıları hasar anında eksik güvence sorunlarına neden olabilmektedir. Bu nedenle operasyon yapısına uygun doğru teminat yapısının oluşturulması büyük önem taşır.
Nakliyat sigortası için teklif alın.
Taşıma türünüz, yük grubunuz, güzergâhınız ve operasyon yapınıza uygun emtia sigortası seçeneklerini birlikte değerlendirelim.
WhatsApp’tan Bilgi Al